ทรัพยากรสารสนเทศคืออะไร?

           หลายๆ ท่านอาจจะรู้จักแค่ว่าห้องสมุดมีแต่หนังสือ รู้หรือไม่ว่าหนังสือนั้นถือเป็นประเภทหนึ่งของทรัพยากรสารสนเทศ อันหมายถึง วัสดุที่บันทึกข้อมูล ข่าวสาร ความรู้ ความคิด ประสบการณ์ไว้ในสื่อรูปแบบต่างๆ ที่เป็นรูปธรรมและสัมผัสได้ เพื่อใช้ประโยชน์ในการเรียนการสอน การศึกษาค้นคว้าหาความรู้ ตลอดจนความบันเทิง ซึ่งโดยทั่วไปแล้วประเภทของทรัพยากรสารสนเทศ จะแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่     
 
1. วัสดุตีพิมพ์ (Printed  materials) หมายถึง วัสดุที่บันทึกสารสนเทศไว้บนแผ่นกระดาษเป็นหลัก และสื่อความหมายด้วยตัวอักษรหรือสัญลักษณ์ต่างๆ ซึ่งมีหลายประเภท อาทิ หนังสือ (Books) วารสารและนิตยสาร (Periodicals) หนังสือพิมพ์ (Newspapers)  จุลสาร (Pamphlets) และกฤตภาค (Clippings) เป็นสิ่งที่มีตัวเล่มจับต้องได้

2. วัสดุไม่ตีพิมพ์ (Non-Printed  materials) หมายถึง วัสดุที่บันทึกและถ่ายทอดสารสนเทศด้วยสัญลักษณ์ ภาพ แสง สี เสียง โดยแบ่งออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่
         2.1 โสตทัศนวัสดุ (Audio-visual materials) ตัวอย่างที่รู้จักกันทั่วไปคือ ซีดี ดีวีดี 
         2.2 วัสดุย่อส่วน (Microfilms) แต่ในปัจจุบันนี้ไม่นิยมใช้กันแล้วเพราะมีราคาแพงและเก็บรักษายาก    
         2.3 สื่ออิเล็กทรอนิกส์ (Electronic media) ตัวอย่างที่ใกล้ตัวในปัจจุบัน เช่น e-Books และฐานข้อมูลต่างๆ ที่ใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ในการอ่าน

ทรัพยากรสารสนเทศสำคัญอย่างไร?

ทรัพยากรสารสนเทศมีความสำคัญต่อห้องสมุดหรือองค์การสารสนเทศประเภทต่างๆ แตกต่างกันไป ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ขององค์การนั้น ๆ องค์การสารสนเทศเป็นแหล่งสารสนเทศที่จัดตั้งขึ้นเพื่อรวบรวมจัดเก็บ และให้บริการสารสนเทศตามความต้องการของผู้ใช้บริการ ในรูปแบบ ห้องสมุด ศูนย์ข้อมูล ศูนย์สารสนเทศ เป็นต้น หลายๆ ท่านอาจจะนึกไม่ออกว่าองค์การสารสนเทศนั้นเป็นอย่างไร และมีทรัพยากรสารสนเทศอะไรบ้าง ในที่นี้ขอยกตัวอย่างประเภทองค์การสารสนเทศที่ใกล้ตัวเรา ได้แก่ ห้องสมุดโรงเรียน (School library) ซึ่งเชื่อว่าแทบทุกคนต้องเคยสัมผัสและใช้บริการห้องสมุดนี้มาตั้งแต่เมื่อวัยเยาว์ ทั้งการอ่านหนังสือนอกเวลาเพื่อผ่อนคลาย หรือหาข้อมูลความรู้ต่าง ๆ แต่รู้หรือไหมว่าห้องสมุดโรงเรียนนั้นมีวัตถุประสงค์หลังคือตั้งขึ้นเพื่อส่งเสริมการเรียนการสอนให้เป็นไปตามเป้าหมายหลักสูตรที่วางไว้ และเพื่อปลูกฝังพื้นฐานนิสัยรักการอ่าน ตลอดจนสร้างความเข้าใจพื้นฐานในการใช้ห้องสมุดประเภทอื่น ๆ ได้ต่อไปในอนาคต ถัดมาเมื่อเราได้มีโอกาสเข้าศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้น ห้องสมุดที่ใกล้ตัวเราในชีวิตประจำวันอีกแห่งหนึ่งนั้นคือห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา (Academic library) ซึ่งจัดตั้งขึ้นเพื่อส่งเสริมการเรียนการสอนในระดับอุดมศึกษา เป็นแหล่งความรู้ ค้นคว้า วิจัยของอาจารย์ บุคลากร นักศึกษา ตลอดจนประชาชนทั่วไปในท้องถิ่น  และสำหรับศูนย์วิทยบริการ (หอสมุด) สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศของเรานี้ก็ถือเป็นห้องสมุดประเภทห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา ซึ่งสังกัดอยู่ในมหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์

การมีส่วนรวมของผู้ใช้บริการในการคัดเลือกทรัพยากรสารสนเทศ

        สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นศูนย์กลางในการให้บริการวิชาการด้านทรัพยากรสารสนเทศและเทคโนโลยีสารสนเทศ และเล็งเห็นว่าการคัดเลือกทรัพยากรสารสนเทศเป็นสำคัญ เพื่อให้ตรงกับความต้องการของผู้ใช้บริการส่วนใหญ่ที่เป็นอาจารย์ บุคลากร และนักศึกษาได้มากที่สุด ซึ่งตามปกติแล้วทางสำนักฯ จะจัดให้มีการเสนอรายการหนังสือจากกิจกรรมบุ๊คส์ แอนด์ ไอที แฟร์ ( Books & IT Fair) ที่จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี แต่เนื่องด้วยในปีงบประมาณ ๒๕๖๒ อาคารบรรณราชนครินทร์ ซึ่งเป็นที่ตั้งศูนย์วิทยบริการ (หอสมุด) สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ ที่ใช้จัดงานนั้นได้รับงบประมาณในการดำเนินการปรับปรุงอาคาร จึงซึ่งส่งผลกระทบให้ไม่สามารถจัดกิจกรรมดังกล่าวได้ ทางศูนย์วิทยบริการ จึงได้จัดทำวิธีการเสนอรายชื่อหนังสือผ่านช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ ที่ไม่จำเป็นต้องเดิน Walk-in เข้ามาที่หอสมุด อีกทั้งยังสามารถเสนอได้ทุกที่ทุกเวลาผ่านอุปกรณ์สื่อสารอิเล็กทรอนิกส์ส่วนบุคคลได้ไม่จำกัด ในลักษณะของแบบฟอร์มออนไลน์ที่ใช้งานได้ง่าย ไม่ซับซ้อน ผู้ใช้บริการสามารถกรอกรายละเอียดต่างๆ ของหนังสือที่ต้องการได้โดยสแกน QR code จากนั้นบรรณารักษ์จะทำการคัดเลือกและดำเนินการจัดหา ตามหลักเกณฑ์และระเบียบทางพัสดุต่อไป โดยมีขั้นตอนการเสนอหนังสือดังนี้

ขอเชิญทุกท่านร่วมเสนอหนังสือเข้าหอสมุดโดยเข้าไปที่
URL : https://forms.gle/BBp4YVHZvfDeeHpQA
มาเป็นส่วนหนึ่งในการคัดเลือกหนังสือเข้าหอสมุดกันนะคะ

ใส่ความเห็น