ประวัติความเป็นมา

โกรกพระแต่เดิมนั้นชื่อ อำเภอเนินศาลา ตั้งอยู่ที่ตำบลเนินศาลา เมื่อ ร.ศ. 113 (พ.ศ. 2438) ในสมัยรัชกาลที่ 5 แต่เนื่องจากการติดต่อคมนาคมของประชาชนในสมัยนั้น อาศัยการเดินทางโดยทางเรือเป็นส่วนใหญ่ สถานที่ตั้งอำเภอเดิมไม่สะดวกในการติดต่อ จึงได้ย้ายมาตั้งที่ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยาด้านฝั่งตะวันตกที่บ้านโกรกพระ และเปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอโกรกพระ เมื่อ ร.ศ. 118 หรือ (พ.ศ. 2443)

ประวัติความเป็นมาของชื่อ

ที่มาของชื่อ “โกรกพระ” มีตำนานเล่าสืบต่อกันมาว่า ในการเดินทางไปมาของอำเภอโกรกพระในอดีตลำบากมาก มีทางเดียวคือทางน้ำโดยการใช้เรือ มีแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นสายหลัก น้ำในแต่ละช่วงนั้นไหลแรงและเชี่ยวมาก มีเรื่องเล่าว่า มีชาวบ้านหลายคนได้นำพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์องค์หนึ่งลงแพจากทางเหนือสู่ทางใต้เพื่อนำมาสักการบูชา ขณะที่ล่องแพมาถึงบริเวณนั้น แพได้แตก พระพุทธรูปจมลงใต้น้ำ ชาวบ้านเสียดายพระพุทธรูปเป็นอย่างมากจึงพยายามช่วยกันหาวิธีที่จะนำขึ้นจากน้ำให้ได้ โดยได้ทำพิธีใช้เวทมนตร์คาถาจุดเทียนปักบนแพเพื่อหาทิศทางของพระพุทธรูป แต่เทียนก็ลอยตามพระพุทธรูปเคลื่อนย้ายไปมาอยู่เรื่อย ๆ แต่ก็ไม่สามารถนำขึ้นมาได้เพราะเวทมนตร์คาถายังขลังไม่พอ ประกอบกับมีชาวบ้านแห่แหนมาดูพิธีดังกล่าวมากมายจึงเป็นเหตุให้พิธีแตก จึงได้ล้มเลิกที่จะนำพระพุทธรูปขึ้นจากน้ำ จึงเชื่อกันว่า พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ก็ยังคงจมอยู่ใต้น้ำตรงบริเวณนั้น คำว่า “โกรกพระ” จึงเป็นชื่อของอำเภอโกรกพระตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

คำขวัญประจำอำเภอ

เนื่องในโอกาสที่อำเภอโกรกพระมีอายุครบ 101 ปี (ปี พ.ศ. 2543) ประชาชนชาวโกรกพระจึงได้ร่วมกันตั้งสมญานามของอำเภอว่า “โกรกพระ สวนสวย บึงงาม สมญานามเมืองลุงเชย” ซึ่งมีความหมายดังนี้

  • สวนสวย แสดงความหมายว่า อำเภอโกรกพระมีสวนที่ปลูกผลไม้นานาชนิด มีรสหอมหวาน คุณภาพดี อันได้แก่ ละมุด กล้วย มะละกอ กระท้อน ฝรั่ง มะม่วง เป็นต้น
  • บึงงาม แสดงความหมายว่า อำเภอโกรกพระมีแม่น้ำ แคว ห้วย หนอง คลอง บึง จำนวนมาก และมีทัศนียภาพที่สวยงามประชาชนได้อาศัยแหล่งน้ำเหล่านี้ดำรงชีวิตและสืบสานวัฒนธรรมทางน้ำมาตลอด
  • สมญานามเมืองลุงเชย สื่อความหมายว่าลุงเชยอันเป็นตัวละครหนึ่งในอมตนิยาย “พล นิกร กิมหงวน” ของ ป. อินทรปาลิต มาจากอำเภอโกรกพระ ลุงเชยซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของคนโกรกพระมีนิสัยซื่อสัตย์ ตรงไปตรงมา และสมถะ

ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอโกรกพระตั้งอยู่ทางตอนกลางของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้

  • ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเมืองนครสวรรค์
  • ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอพยุหะคีรี
  • ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอพยุหะคีรี และอำเภอเมืองอุทัยธานี (จังหวัดอุทัยธานี)
  • ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอทัพทันและอำเภอสว่างอารมณ์ (จังหวัดอุทัยธานี)

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอโกรกพระแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 9 ตำบล 65 หมู่บ้าน ได้แก่

1. โกรกพระ (Krok Phra) 8 หมู่บ้าน
2. ยางตาล (Yang Tan) 9 หมู่บ้าน
3. บางมะฝ่อ (Bang Mafo) 6 หมู่บ้าน
4. บางประมุง (Bang Pramung) 8 หมู่บ้าน
5. นากลาง (Na Klang) 8 หมู่บ้าน
6. ศาลาแดง (Sala Daeng) 5 หมู่บ้าน
7. เนินกว้าว (Noen Kwao) 7 หมู่บ้าน
8. เนินศาลา (Noen Sala) 8 หมู่บ้าน
9. หาดสูง (Hat Sung) 6 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอโกรกพระประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลโกรกพระ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลโกรกพระ
  • เทศบาลตำบลบางประมุง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางประมุงทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลบางมะฝ่อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางมะฝ่อทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลโกรกพระ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโกรกพระ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลโกรกพระ)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลยางตาล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยางตาลทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลนากลาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนากลางทั้งตำบล

เศรษฐกิจ

อาชีพหลัก

1. ทำนา ทำไร่ พื้นที่ประมาณ 132,492  ไร่
2. พืชสวน พื้นที่ประมาณ 10,341  ไร่
3. พืชผัก พื้นที่ประมาณ 4,490  ไร่

อาชีพเสริม

1. ค้าขาย ทั่วไป
2. ผลิตสินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ (OTOP)
3. ทำประมง (เลี้ยงปลาดุก ตะเพียน สวาย กบ)
4. เลี้ยงสัตว์ (เลี้ยงสุกร โคเนื้อ ไก่เนื้อ ไก่พื้นเมือง ไก่ลูกผสม)

ธนาคาร

1. ธนาคารออมสิน สาขาโกรกพระ โทร 0-5632-0320, 0-5632-0528
2. ธนาคาร ธกส. สาขาโกรกพระ โทร 0-5629-1000, 0-5632-0345

การเกษตร

1. ข้าว
2. พืชสวนผลไม้ พืชผัก
3. ข้าวโพด อ้อย

ทรัพยากรธรรมชาติและแหล่งน้ำที่สำคัญ

  • ป่าสงวนแห่งชาติเขาหลวง ตามมติ ครม.เมื่อปี 2517 เนื้อที่ประมาณ 55,312 ไร่
  • แร่ธาตุ หินอ่อน หินแกรนิต อยู่ในเขตตำบลศาลาแดง
  • แม่น้ำเจ้า พระยา
  • คลองบางประมุง, คลองตากแดด
  • บึงระหารน้ำใส บึงกระจังงาม บึงหวาย บึงควาย หนองสามความ หนองอ้อ หนองตานิวใหญ่ หนองตานิวน้อย

สถานที่ท่องเที่ยว

  • ตลาดน้ำวัดบางประมุง อยู่ริมฝั่งคลองบางประมุง บริเวณด้านหลังวัดบางประมุง ห่างจากเมืองนครสวรรค์ประมาณ 14 กิโลเมตร ถนนสายนครสวรรค์-โกรกพระ
  • เขาถ้ำพระ ตั้งอยู่ที่หมู่ 8 ตำบลเนินศาลา ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 38 กิโลเมตร ห่างจากตัวอำเภอประมาณ 20 กิโลเมตร ตามถนนสายโกรกพระ-ทัพทัน ทางแยกไปเขาถ้ำพระระยะทางประมาณ 4 กิโลเมตร
  • บึงระหารน้ำใส เป็นสถานที่เพาะพันธุ์ปลาแห่งหนึ่งในจังหวัดนครสวรรค์ มีเนื้อที่ประมาณ 2,000 ไร่ เป็นบึงที่มีธรรมชาติงดงาม น้ำใสสะอาด
  • วัดบางมะฝ่อ เป็นวัดเก่าแก่สร้างสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย จุดน่าสนใจอยู่ที่โบสถ์ มีประตูหน้าต่างรูปทวารบาล ด้านในมีรูปราชาธิปกที่ได้รับพระราชทานมา ฝาผนังด้านในเป็นภาพพุทธชาดก ในวิหารมีภาพพุทธประวัติเป็นฝีมือช่างเก่า พระประธานปางมารวิชัยมีความแปลกตรงที่มีตาลปัตรอยู่ด้วย และในวิหารมีรอยพระพุทธบาทที่งดงามมาก มีการจัดงานประจำปีของวัด ในวันแรม ๙ ค่ำ และ ๑๐ ค่ำ เดือน ๑๑ เป็นประจำทุกปี การเดินทาง ใช้ทางหลวงหมายเลข ๓๐๐๕ สายนครสวรรค์-โกรกพระ ห่างจากตัวที่ว่าการอำเภอประมาณ ๓ กิโลเมตร

แหล่งอ้างอิง:

https://thailandtourismdirectory.go.th/th/info/search/list?search=&province=60&maintype=M1&lat=&lng=
http://rdi.nsru.ac.th/knowledge/district002.php
https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%AD%E0%B8%B3%E0%B9%80%E0%B8%A0%E0%B8%AD%E0%B9%82%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%81%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0
http://www.oceansmile.com/N/Nakhonsawan/Nakhonsawan3.htm
https://www.sawadee.co.th/thai/nakhonsawan/attractions.html

ใส่ความเห็น