รองศาสตราจารย์ ดร.วิชัย วงษ์ใหญ่
รองศาสตราจารย์ ดร.มารุต พัฒผล

AI คืออะไร
AI (Artificial Intelligence) เป็นเครื่องจักร (Machine)
ที่สามารถรับรู้ เรียนรู้ ตัดสินใจ และแก้ปัญหาต่างๆ ได้ โดยใช้
ฐานข้อมูลขนาดใหญ่ (Big data) เป็นต้นทุนในการเรียนรู้ของ
เครื่องจักร (Machine learning) ที่สามารถเรียนรู้เชิงลึก (Deep
learning) ได้เอง
AI ในชีวิตประจำวันที่หลายคนใช้ประโยชน์ในการทำงาน
การเดินทาง การติดต่อสื่อสาร หรือการใช้ประโยชน์ด้านอื่นๆ เช่น
Smart Phone, รถยนต์อัจฉริยะหรือรถยนต์ไร้คนขับ, Application
การนำทางต่างๆ เป็นต้น


ความสามารถของ AI ในบริบทของการเรียนรู้
AI มีบทบาทในการเรียนรู้หลายประการ ซึ่งช่วยท าให้ผู้เรียน
สามารถเรียนรู้ด้วยตนเองได้มากขึ้น เรียนรู้ได้เร็วขึ้น เป็นการเรียนรู้
ที่ตอบสนองความต้องการส่วนบุคคลของผู้เรียนได้โดยไม่มีข้อจำกัด
ดังนี้
1. AI สามารถปรับ (adapt) บทเรียนให้สอดคล้องกับ
ระดับความรู้ความสามารถในปัจจุบันของผู้เรียน ท าให้การเรียนรู้นั้น
ไม่ง่ายหรือไม่ยากเกินไป
2. AI สามารถให้ข้อมูลหรือความรู้เพิ่มเติมในสิ่งที่
ผู้เรียนยังมีไม่เพียงพอเพื่อใช้ในการคิดหรือท ากิจกรรมต่างๆ อีกทั้ง
สามารถช่วยผู้เรียนตัดสินใจบนพื้นฐานข้อมูลต่างๆ
3. AI สามารถสอนเพิ่มเติม (Tutorial) ให้กับผู้เรียน
ที่มีความต้องการเรียนรู้เฉพาะเรื่องด้วยตนเอง นอกเหนือจากการเรียน
ในชั้นเรียนตามปกติ
4. AI สามารถให้ข้อมูลได้ตรงตามความสนใจของ
ผู้เรียน ที่เกิดจากการจดจ าว่าผู้เรียนแต่ละคนมีความสนใจในเรื่องอะไร
AI สามารถสืบค้น คัดสรร และน าเสนอข้อมูลเหล่านั้นแก่ผู้เรียนได้
5. AI สามารถสร้างบทเรียนจ าลอง ให้ผู้เรียนทดลอง
ปฏิบัติกิจกรรมการเรียนรู้ในลักษณะลองผิดลองถูก (Trial and
error method) ผู้เรียนสามารถเรียนรู้จากความผิดพลาดได้จาก
บทเรียนจ าลอง ไม่ต้องท าผิดพลาดจริงๆ
6. AI สามารถประเมินผลการเรียนรู้ของผู้เรียน
และให้ข้อมูลย้อนกลับได้ทันที อีกทั้งเสนอแนะแนวทางการปรับปรุง
แก้ไขให้กับผู้เรียนได้ตามระดับความสามารถของผู้เรียน
7. AI จะเข้ามามีบทบาทในการเรียนรู้ที่ท าให้ผู้สอนต้อง
ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจากการถ่ายทอดความรู้ มาเป็นการออกแบบ
การเรียนรู้ให้ผู้เรียนใช้ AI สนับสนุนการเรียนรู้ของตนเองในลักษณะ
การเรียนรู้ส่วนบุคคล (Personalized Learning) และเป็นโค้ช
(Coach)

AI – based Learning
การเรียนรู้บนฐาน AI ความหมายแรก หมายถึง การเรียนรู้
ที่ผู้สอนใช้ AI มาสนับสนุนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เช่น การใช้
Application ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหาสาระหรือ Concept มาช่วย
ในการจัดการเรียนรู้ เป็นต้น เพื่อให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้อย่างถูกต้อง
รวดเร็ว และชัดเจน เช่นการใช้ Application “Star Chart” มาสนับสนุน
การจัดการเรียนรู้ในหัวข้อแผนภูมิท้องฟ้าหรือแผนที่ดวงดาว เป็นต้น
แสดงได้ดังภาพประกอบต่อไปนี้
ภาพประกอบ 1 AI – based Learning ความหมายแรก

ผู้สอน
เลือกใช้ / ผสมผสาน
AI 1….. AI 2…… AI …….

ออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้
การเรียนรู้บนฐาน AI ความหมายที่สอง หมายถึง การเรียนรู้
ที่ผู้เรียนใช้ AI มาสนับสนุนการเรียนรู้ เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ได้ถูกต้อง
รวดเร็ว และต่อยอดไปสู่การสร้างสรรค์นวัตกรรม เช่น การใช้
Application ใน Smart Phone สนับสนุนการท าการทดลอง
ทางวิทยาศาสตร์ หรือการค านวณทางคณิตศาสตร์ที่น าไปสู่
การออกแบบนวัตกรรม หรือการใช้ Application ทางการเกษตร
ท าการทดลองปลูกพืช เป็นต้น แสดงได้ดังภาพประกอบต่อไปนี้
ภาพประกอบ 2 AI – based Learning ความหมายที่สอง

ผู้เรียน
เลือกใช้ /ผสมผสาน
AI 1…… AI 2…… AI …….
ปฏิบัติกิจกรรมการเรียนรู้

สร้างสรรค์นวัตกรรม
ภารกิจของผู้สอนในชั้นเรียน AI
การจัดการเรียนรู้ในชั้นเรียน AI ภารกิจของผู้สอนคือ
การออกแบบการเรียนรู้ โดยใช้ AI (AI – based learning) มาช่วย
สนับสนุนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ และให้ผู้เรียนใช้ AI เป็นเครื่องมือ
ในการเรียนรู้ของตนเอง
ภารกิจใหม่ของผู้เรียนในชั้นเรียน AI คือ การชี้แนะให้ผู้เรียน
เข้าถึง AI Application ที่เป็นประโยชน์ต่อการเรียนรู้ กระตุ้นวินัย
ในตนเอง และส่งเสริมพฤติกรรมคุณธรรมจริยธรรมของผู้เรียน
ภาพประกอบ 3 ภารกิจใหม่ของผู้สอนในชั้นเรียน AI
ออกแบบการเรียนรู้
AI – based Learning
กระตุ้นวินัยในตนเองของผู้เรียน

ภารกิจ
ของผู้สอน

ส่งเสริมพฤติกรรม
คุณธรรมจริยธรรมของผู้เรียน


แนวปฏิบัติของผู้สอนในชั้นเรียน AI
AI ไม่ได้เป็นคู่แข่งของผู้สอน แต่เป็นเพื่อนร่วมงานในการ
จัดการเรียนรู้ที่มีคุณภาพแก่ผู้เรียน ผู้สอนที่สามารถท างานร่วมกับ AI
เช่น ใช้ AI เป็นเครื่องมือในการตรวจการบ้าน การให้ข้อมูลย้อนกลับ
(feedback) การสอนเพิ่มเติม (AI tutorial) เป็นต้น จะช่วยให้การ
จัดการเรียนรู้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ได้มากขึ้น
บนพื้นฐานของการมีวินัยในตนเอง และคุณธรรมจริยธรรมในการ
เรียนรู้


ทักษะที่ผู้สอนควรมีในชั้นเรียน AI มีดังต่อไปนี้
1. ใช้ AI เป็นผู้ช่วยสอน (Teacher’s assistant) เช่น
ใช้ AI ในการประเมินผลงานของผู้เรียน วิเคราะห์ธรรมชาติและความ
ต้องการของผู้เรียน วิเคราะห์พฤติกรรมการเรียนรู้ในชั้นเรียน เป็นต้น
2. ใช้ AI น าเสนอเนื้อหาสาระของการจัดการเรียนรู้
ในชั้นเรียนตามความต้องการของผู้เรียนรายบุคคล
3. ใช้ AI เป็นผู้สนับสนุนการเรียนรู้เพิ่มเติมของผู้เรียน
รายบุคคลนอกเหนือจากการจัดการเรียนรู้ในชั้นเรียนที่ผู้เรียนสามารถ
เข้าถึงได้ด้วยอุปกรณ์ดิจิทัล

สรุป
ปัจจุบัน AI เข้ามามีบทบาทในการเรียนรู้ของผู้เรียนมากขึ้น
ผู้สอนต้องปรับตัวจากผู้ถ่ายทอดความรู้ ผู้สั่งการ มาเป็นผู้กระตุ้น
ให้ผู้เรียนมีวินัยในตนเองและคุณธรรมจริยธรรมในการเรียนรู้
และใช้ AI สนับสนุนการเรียนรู้ของตนเองที่สามารถต่อยอดไปสู่
การสร้างสรรค์นวัตกรรมต่อไป นอกจากนี้ผู้สอนและ AI จะท างาน
ร่วมกันในการจัดการเรียนรู้ที่มีคุณภาพ ตอบสนองธรรมชาติ
ความต้องการ และความสนใจของผู้เรียนรายบุคคลได้ดีขึ้น

ใส่ความเห็น